Aleksandr Şumilin, “Avrupa Birliği Jeopolitik Hamle Yapmaya Hazırlanıyor”, Nauçno-analitiçeskiy Vestnik ie Ran, c. 6, s.1-10.

Aleksandr Şumilin, “Avrupa Birliği Jeopolitik Hamle Yapmaya Hazırlanıyor” başlıklı makalesinde Avrupa Birliği’nin (AB) yeni dönemini incelemektedir. Şumilin’e göre, yönetimin değişmesi ve Brexit süreci, AB’de yeni politikaların doğuşuna işaret etmektedir.

Avrupa Birliği’nde Yumuşak Güç Politikasının Gün Batımı: Şumilin’e göre, Avrupa Birliği uluslararası arenada yerini güçlendirmeye, iç ve dış sorunlara karşı koyma kapasitesini arttırmaya ihtiyaç duymaktadır. Brexit, bu ihtiyacın sebeplerinden sadece biridir. Diğer faktörleri doğuran nedenler arasında ise dış faktörler yer almaktadır. Örneğin Akdeniz’deki durum ya da Ukrayna’daki çözümden çok uzak olan meseleler, AB’nin birlikte çalıştığı ve NATO’nun tam teşekküllü bir üyesi olan Türkiye’yle ilişkiler gibi…

AB yönetimine gelen yeni liderler [özellikle, Avrupa Konseyi başkanı Ursula von der Leyen (Almanya), Avrupa Konseyi başkanı Charles Michel (Belçika) ve dış politika servisi Josep Borrell (İspanya)] Avrupa ve Atlantik yanlısı politikalar izlemektedir. Peki, Avrupa veya Atlantik yanlısı olmak ne demektir? Avrupa yanlısı olmak, AB ülkelerindeki parlamentolarda kendi temsilciliklerini güçlendirmeye çalışan aşırı sağcı, milliyetçi partilerinin merkezkaç eğilimlerine karşı koymak ve Avrupa entegrasyonunu derinleştirmek şeklinde tanımlanabilir. Atlantik yanlısı olmak ise Atlantik ittifakının dışına çıkmamak, yani Trump yönetimi altındaki bloğun maruz kaldığı deneyim ve şoka bakmaksızın ABD’yle işbirliğine öncelik vermek olarak açıklanabilir.

Avrupa Komisyonu Başkanı Leyen, AB’nin uluslararası etkinliğinin artırılması gerektiğine vurgu yapmakta ve eğer AB dünyada yerini güçlendirmek istiyorsa yumuşak güçle kalmamalıdır. Avrupa, gücün dilini konuşmayı öğrenmelidir.

AB yönetimindeki değişim, ABD’yle Brüksel’in Suriye’deki yeni çatışmalara yol açacak güçlü faktörlerin değerlendirildiği zirve ile aynı zamana denk gelmiştir. Aynı süreçte, ABD birliklerini bu bölgeden çekerek, Türkiye’nin Kürt gruplara karşı yeni operasyonuna yeşil ışık yakmış oldu. AB yönetimi, Trump’ı eleştirmiştir ve Suriye’de insani felaketlerin yaşanmasını önlemek için ABD’ye yerini koruması için çağrı yapmıştır. Bu durum, AB yönetiminde, dünya nüfusunu Türk “istilasından” korumak için bağımsız hareket etme konusundaki tartışmaları şiddetlendirmiştir.

2018’deki eski yönetimde, Amerikalıların sert gücünün aksine, yumuşak güç uygulama konusunda ortak bir fikir vardı. Bu durumda, ABD’nin aksine AB’ye ahlaki bir üstünlük sağlamıştır. Ekonomik alanda gerçek bir üstünlüğe sahip olsa da askeri alanda ABD’nin yanında ‘cüce’ gibi kalmaktadır. Onlara göre, AB’nin yaşam tarzını sürdürmesi ve yumuşak güç araçlarını kullanması yeterliydi. Ancak, 2018 Mayıs’ında ABD’nin İran ile yapılan nükleer anlaşmadan çekilmesiyle AB’de Orta Doğu meselelerinde gücünü arttırma konusundaki tartışmalar şiddetlenmiştir. Şumilin’e göre, AB dış işleri konseyi analistlerinin 18 aylık Trump yönetiminden çıkardıkları ders şudur; Askeri güçle desteklenmeyen ekonomik güç dikkate alınmamaktadır. Eğer AB, ABD’ye karşı ekonomik alanda dayanmak istiyorsa askeri seferberlik bir zorunluluktur ve Brexit bunlara engel değildir.

Şumilin, Brexit’in doğuracağı önemli sorunlardan birinin Kuzey İrlanda’nın tutumunun gelecekte yaratacağı ortam olarak belirlemektedir.

Kuzey İrlanda İkilemi: Brexit sürecindeki sorunlardan bir tanesi Kuzey İrlanda parlamentosundaki politikacıların görüşleridir. Sendikal milletvekilleri, Londra’yla işbirliği içinde Brexit sürecini desteklerken, Sin Fein milliyetçileri ise (İrlanda ile birleşene dek) bölgenin Krallık’tan ayrılması ve tam bağımsızlığını savunmaktadır.

Boris Johnson, gümrük birliği ve backstop’ın iptalini AB’ye kabul ettirdi. Kuzey İrlanda ile İrlanda Cumhuriyeti arasındaki sınırın şeffaf kalmasını ve iki İrlanda arasındaki mevcut işbirliğinin sürdürülmesini sağladı. Bu durumda ödenen bedelde ağır oldu; Gümrük sınırının İrlanda denizine aktarılması ve Kuzey İrlanda’da bazı AB kurallarının devam ettirilmesi. Bu bölgenin Britanya’dan bu anlamda ayrılmasının, ilerde ciddi sorunlara yol açabileceği düşünülmektedir. Bu sorunlardan biri, İrlanda Cumhuriyeti ile ortak bir ekonomik bağa sahip Kuzey İrlanda’nın ilerde bir birleşme referandumu isteyebileceğidir. Bu durumda ise AB ile ticaretin ekonomik faydalarını kaybetmek istemeyen İskoçya ve Galler’de de bağımsızlık hareketleri yoğunlaşabilir.

Askeri Seferberlik: Yeni AB yönetimi sadece Orta Doğu ve Kuzey Afrika’dan kaynaklanan sorunlar için değil, Avrupa kıtasından gelen tehditlerin de önüne geçmek için askeri bileşenlerin güçlendirmesi gerekliliği vurgu yapmaktadır. Avrupalılar için göç sorunu sınır kuvvetleri ve sivil güvenliklerinin rolünü güçlendirerek çözmeye çalışmaktadır. Doğu Ukrayna’daki gerginliğin azalması için 2019 Kasım aynında diplomatik toplantı gerçekleştirilmiştir. Ancak, Ukrayna’daki olaylarla ilgili gerginlik, Rusya’yı zapt etmek amacıyla doğu sınırına NATO askerlerinin yığılmasına dönüşmektedir.

Yeni AB yönetiminin “2019-2024 Yeni Stratejik Gündem” belgesinde, güvenlik ve savunma alanında daha fazla sorumluluk alınmasına ve bu amaca yönelik ayrılacak bütçenin genişletilmesine vurgu yapılmıştır. Leyen, bu konuda ‘karar alma mekanizmasında değişiklik’ önerisinde bulunmuştur. Buna göre, mevcut koşullarda 28 ülkenin de oybirliği ile karar alınabilmekte, ancak dünyanın durumu daha hızlı reaksiyon verilmesini gerektirmektedir. Brüksel’de konuyla ilgili olarak, Fransa ve Almanya liderleri tarafından da destek alınarak, pan-Avrupa ordusu kurma fikirleri tartışılmaktadır. Merkel ve Macron ise dış politika ve güvenlik politikalarının koordine edileceği bir “Avrupa Güvenlik Konseyi” kurulması önerisinde bulunmuştur.

ШУМИЛИН, Александр, “ЕвросоюзГотовится К «ГеополитическомуРывку»”, Научно-аналитическийвестникие Ран, C.6, 2019, ss.1-10.

Total
1
Shares
Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Previous Article

ABD-İran İlişkileri: Nasıl Bir Gelecek?

Next Article

Dünya Bülteni

Size daha iyi bir deneyim sunmak için websitemizde çerezler kullanılmaktadır. Detaylı bilgi için Gizlilik Poltikası sayfamızı ziyaret edin.